EMBODIED REGULATION

Van begrijpen naar ervaren.

Ervaringsgericht groepswerk waarin woorden tijdelijk plaatsmaken voor beweging, lichamelijke impulsen en wat er in contact met anderen ontstaat.

Deelnemers staan en bewegen in de groepsruimte, gefotografeerd vanaf de vloer.

METHODE

Emoties begrijpen is één ding. Ze doorleven is iets anders.

Veel mensen die zich aangesproken voelen door Embodied Regulation zijn juist sterk in denken. Ze kunnen analyseren, reflecteren, verbanden leggen en vaak helder uitleggen waarom ze reageren zoals ze reageren.

Dat vermogen is waardevol. Sommige reacties kunnen op een andere manier merkbaar worden wanneer je ze niet alleen bespreekt, maar ook in het moment ervaart.

01Van verklaren naar rechtstreeks waarnemen

Embodied Regulation kiest daarom bewust voor een andere ingang. Tijdens het werk verschuift de aandacht van verklaren naar rechtstreeks waarnemen: wat voel je in je lichaam, welke beweging of impuls ontstaat, wat gebeurt er wanneer iemand dichterbij komt, afstand neemt of contact zoekt?

Je hoeft daar vooraf geen betekenis aan te geven. Er hoeft ook niets specifieks te gebeuren. We proberen zo weinig mogelijk te sturen en laten ontstaan wat zich in het contact aandient.

Dat kan heel klein zijn: je wilt blijven staan, wegkijken, dichterbij komen of juist meer afstand. Soms ontstaat er ondersteuning, weerstand, spanning, zachtheid of een duidelijke grens. Het interessante is niet dat één reactie de “juiste” is, maar dat je ze rechtstreeks kunt opmerken terwijl ze gebeurt.

Het doel is niet om denken uit te schakelen. Het gaat erom ook die informatie serieus te nemen die vaak pas zichtbaar wordt wanneer je even niet alles probeert te verklaren of sociaal correct te maken.

Achteraf wordt opnieuw vertraagd. Dan kan je onderzoeken wat je hebt ervaren, welke betekenis dat voor jou heeft en wat daarvan relevant is buiten de workshop.

Twee deelnemers omhelzen elkaar tijdens een groepsmoment.

HET WERK

Tijdens een werk wordt niet gesproken.

Binnen Embodied Regulation noemen we een non-verbaal oefenmoment een werk. Deelnemers bewegen en ontmoeten elkaar zonder woorden, terwijl de begeleiders zo weinig mogelijk vooraf bepalen wat er moet gebeuren.

Het werk heeft geen vooraf vastgelegd verhaal dat je moet volgen. Je hoeft niets te presteren en er hoeft ook niets bijzonders te gebeuren. De uitnodiging is om op te merken wat zich in jou én tussen mensen aandient, en daar binnen het afgesproken kader ruimte aan te geven.

01 Waarom werken we zonder woorden?

Daardoor valt een deel van wat we in het dagelijks leven voortdurend doen tijdelijk weg: uitleggen, interpreteren, geruststellen, onderhandelen of proberen te begrijpen wat de ander van ons verwacht.

Wat overblijft, is veel directer: beweging, nabijheid, afstand, aanraking, aarzeling, impuls en reactie.

Taal is ongelooflijk waardevol. Maar woorden sturen ook.

Zodra we spreken, beginnen we bijna automatisch te verklaren, af te stemmen, onszelf begrijpelijk te maken of rekening te houden met hoe iets bij de ander zal overkomen. Voor veel mensen is dat zo vertrouwd dat het nauwelijks nog opvalt.

Tijdens een werk nemen we die laag tijdelijk weg.

Niet spreken maakt het moeilijker om de ervaring onmiddellijk te organiseren met je hoofd. Daardoor kan er meer aandacht ontstaan voor wat je daadwerkelijk merkt: een verandering in spanning, de impuls om dichterbij te komen, behoefte aan afstand, aarzeling, nieuwsgierigheid of juist weerstand.

De bedoeling is niet om denken uit te schakelen, maar om gedurende een tijdje niet alles door taal te laten bepalen.

02 Wat gebeurt er tijdens een werk?

Er bestaat geen vast scenario.

Misschien blijf je lange tijd op dezelfde plek. Misschien beweeg je door de ruimte. Je kunt iemand naderen, oogcontact maken, afstand nemen of merken dat je juist helemaal geen behoefte hebt aan contact.

Soms ontstaat aanraking. Iemand kan ondersteuning zoeken, een hand uitsteken, dichtbij komen of zich terugtrekken. Andere momenten verlopen bijna volledig op afstand.

Wat ontstaat, wordt niet vooraf bepaald door de begeleider.

Juist dat maakt het werk interessant: je hoeft niet te reageren zoals je denkt dat passend, verstandig of behulpzaam zou zijn. Je kunt eerst opmerken welke reactie er werkelijk in jou ontstaat.

03 De ontmoeting met anderen

De groep maakt iets mogelijk wat je alleen moeilijk kunt oproepen: een directe ervaring van wat contact met een ander in jou teweegbrengt.

Wanneer iemand dichterbij komt, kan dat bijvoorbeeld warmte, nieuwsgierigheid of de neiging tot zorgen oproepen. Bij iemand anders kan exact dezelfde beweging spanning, irritatie of een sterke behoefte aan afstand geven.

Geen van die reacties is op zichzelf beter.

Embodied Regulation probeert niet te bepalen wat je zou moeten voelen. Het creëert een context waarin je kunt merken wat er daadwerkelijk gebeurt wanneer je een ander ontmoet.

Daarmee wordt de interactie zelf onderdeel van het onderzoek.

Soms herken je iets wat je al kende. Soms verrast je eigen reactie je. En soms gebeurt er iets dat op dat moment nog helemaal geen duidelijke betekenis hoeft te hebben.

04 Welke rol speelt het lichaam?

Tijdens een werk krijgt lichamelijke informatie meer aandacht dan we haar doorgaans geven.

Dat kan een impuls zijn om te bewegen, spanning in je lichaam, zachter worden, terugdeinzen, iemand willen ondersteunen, jezelf groter maken, verstillen of juist ruimte innemen.

We proberen zulke signalen niet onmiddellijk te corrigeren of te verklaren.

Een lichamelijke impuls wordt niet gezien als een verborgen waarheid die automatisch gevolgd moet worden. Het is informatie over wat er op dat moment in jou gebeurt.

Door daar nieuwsgierig naar te blijven, kan een ander zicht op jezelf ontstaan dan wanneer je dezelfde situatie alleen zou bespreken.

05 Wat gebeurt er na een werk?

Embodied Regulation stopt niet bij de ervaring zelf.

Na een werk vertragen we opnieuw. Er komt ruimte om te voelen wat is blijven hangen en woorden te geven aan wat je hebt opgemerkt.

Wat gebeurde er met je toen iemand dichterbij kwam? Wanneer veranderde er iets? Welke reactie voelde vertrouwd? Wat verraste je?

De begeleiders leggen daar geen vaste betekenis overheen.

De betekenis van een ervaring ontstaat in dialoog met de deelnemer zelf.

Soms wordt een patroon herkenbaar. Soms ontstaat vooral een nieuw inzicht of een andere ervaring van jezelf. En soms hoeft iets nog niet onmiddellijk begrepen te worden.

Die combinatie van direct ervaren en nadien integreren is een essentieel onderdeel van de methode.

Deelnemers staan samen in de groepsruimte, met een orchidee op de voorgrond.

VOOR WIE

Voor wie veel kan begrijpen — en ook wil ervaren.

Embodied Regulation kan interessant zijn voor mensen die veel aankunnen, verantwoordelijkheid dragen en gewend zijn snel te schakelen, begrijpen en oplossingen te zoeken — en tegelijk merken dat sommige reacties of patronen in het moment sneller ontstaan dan ze bewust kunnen kiezen hoe ze ermee willen omgaan.

Je hoeft niet vast te lopen om nieuwsgierig te zijn naar wat er in jou en in contact met anderen gebeurt.

01Voor wie kan dit passend zijn?

Misschien herken je dat je:

  • gemakkelijk analyseert en reflecteert;

  • vaak goed begrijpt wat er speelt, maar merkt dat je in het moment soms anders reageert dan je bewust zou willen;

  • gewend bent oplossingen te zoeken, verantwoordelijkheid op te nemen of “aan” te blijven staan;

  • benieuwd bent naar wat nabijheid, afstand, grenzen en contact rechtstreeks bij je oproepen;

  • jezelf eens buiten je gebruikelijke sociale of professionele rol wilt ontmoeten;

  • openstaat voor een vorm van onderzoek waarin niet alles vooraf wordt uitgelegd of gestuurd;

  • interesse hebt in persoonlijke ontwikkeling zonder dat daar eerst een diagnose, crisis of probleem voor nodig is.

Embodied Regulation vraagt geen specifieke voorkennis. Je hoeft niet goed te zijn in lichaamswerk, meditatie of therapie.

Wel vraagt het nieuwsgierigheid, bereidheid om te ervaren en ruimte om niet alles onmiddellijk te hoeven verklaren.

Voor sommige mensen is dat juist de uitdaging.

+ Wanneer is extra afstemming verstandig?

Embodied Regulation is ervaringsgericht en kan lichamelijk en emotioneel intens zijn. Daarom is het belangrijk dat deelname past bij waar iemand op dat moment staat.

Bij sterke ontregeling, een recente crisis, uitgesproken dissociatieve klachten of andere omstandigheden waardoor intensief groepswerk mogelijk te veel vraagt, bekijken we vooraf samen of deelname op dit moment passend is.

Passendheid is geen oordeel over wat iemand aankan, maar onderdeel van zorgvuldig werken.

Deelnemers maken contact met elkaar via handen en beweging.

OPBOUW

Embodied Regulation vraagt tijd om vertrouwd te worden.

Een Embodied Regulation-workshop duurt bewust meerdere dagen.

Daarom wordt Embodied Regulation niet aangeboden als een losse sessie. De opbouw is onderdeel van het werk.

01Dag 1 — Kennismaken en vertragen

De eerste dag staat in het teken van landen in de setting en kennismaken met de manier van werken.

Je leert de groep kennen, ervaart de eerste non-verbale werken en ontdekt hoe het is om minder via woorden en uitleg te reageren.

De nadruk ligt niet op “diep gaan”. Eerst ontstaat vertrouwdheid met het kader, je eigen grenzen en het tempo van de methode.

02Dag 2 — Meer ruimte voor ontmoeting

Wanneer de vorm minder nieuw wordt, kan er meer aandacht ontstaan voor wat er tijdens het werk zelf gebeurt.

Reacties op nabijheid, afstand, aanraking, terugtrekken, ondersteunen of begrenzen kunnen duidelijker merkbaar worden. Soms ontstaat meer beweging en contact. Soms juist meer behoefte aan rust of afstand.

De ervaring hoeft niet intenser te worden om betekenisvol te zijn.

03Dag 3 — Verdiepen en integreren

Op de derde dag is er meer vertrouwdheid met de methode en vaak ook met de groep.

Dat kan ruimte geven om opnieuw te onderzoeken wat zich aandient. Tegelijk krijgt integratie bewust aandacht: wat heb je over jezelf opgemerkt? Welke reacties waren herkenbaar? Wat verraste je?

Er wordt ruimte gemaakt om wat gebeurde opnieuw te vertragen, te verwoorden en te verbinden met het dagelijks leven.

+ Waarom aaneengesloten dagen?

Niet omdat elke deelnemer in drie dagen een bepaald resultaat moet bereiken, maar omdat deze manier van werken tijd vraagt om vertrouwd te worden. Met de setting. Met de groep. Met het niet-spreken. En vooral met je eigen reacties wanneer je minder kunt terugvallen op uitleg, analyse of sociale routine.

Op de eerste dag is een deel van je aandacht vaak nog bezig met vragen als: Wat gebeurt hier? Wat wordt er van mij verwacht? Hoe werkt dit?

Dat is normaal.

Naarmate de methode, de begeleiders en de groep vertrouwder worden, hoeft daar minder aandacht naartoe. Er kan daardoor meer ruimte ontstaan om te merken wat zich werkelijk aandient, zonder het meteen te sturen of te beoordelen.

De continuïteit van meerdere dagen maakt dat de groep en de methode niet telkens opnieuw vanaf nul hoeven te beginnen.

Er ontstaat geleidelijk meer vertrouwdheid met elkaar, met het kader en met de eigen manier van reageren.

Die vertrouwdheid kan verdieping mogelijk maken, maar is nooit een opdracht. De methode schrijft niet voor hoeveel iemand moet voelen, delen of aangaan.

Deelnemers liggen op de vloer tijdens een rustig moment in de groepsruimte.

VEILIGHEID, GRENZEN & AUTONOMIE

Vrijer betekent niet grenzeloos.

Embodied Regulation nodigt uit om minder automatisch te sturen, verklaren of sociaal aan te passen wat je ervaart. Maar die vrijheid bestaat altijd binnen een duidelijk kader.

De methode is niet gericht op maximale intensiteit, catharsis of het forceren van emotionele doorbraken. Wat zich aandient, hoeft niet groter gemaakt te worden dan het is.

Deelnemers mogen vertragen, afstand nemen, stoppen of aangeven dat iets niet past.

01Autonomie — Je behoudt keuzevrijheid

Deelnemers mogen vertragen, afstand nemen, stoppen of aangeven dat iets niet past. Er is geen opdracht om een bepaalde emotie te voelen, iets te delen of verder te gaan dan op dat moment passend voelt.

Intensiteit is geen maatstaf voor een waardevol werk.

02Aanraking — Contact kan ontstaan, maar is nooit het doel

Embodied Regulation is lichaamsgericht en relationeel. Daardoor kan lichamelijk contact onderdeel worden van een werk, net zoals afstand, terugtrekken of bewust geen contact zoeken.

Grenzen blijven daarbij belangrijk. Niemand hoeft lichamelijk contact aan te gaan omdat dit van de methode, de groep of de begeleiders verwacht zou worden.

03Impulsen — Een impuls is informatie, geen opdracht

Tijdens een werk kunnen duidelijke lichamelijke of relationele impulsen ontstaan. We geven daar aandacht aan, zonder ervan uit te gaan dat iedere impuls automatisch uitgevoerd moet worden.

Een beweging, houding of lichamelijke sensatie wordt ook niet als een verborgen waarheid geïnterpreteerd. Wat iets betekent, wordt niet voor de deelnemer ingevuld.

04Integratie — De ervaring wordt opnieuw vertraagd

Na een werk ontstaat ruimte om te voelen wat is blijven hangen, woorden te geven aan wat werd opgemerkt en te onderzoeken welke betekenis een ervaring voor jou heeft.

Embodied Regulation wil niet alleen iets laten gebeuren, maar ook ruimte maken om het te begrijpen en te integreren.